Welchen Einfluss hat die Religion im Leben der kosovarischen Gesellschaft?

Abstract

Diese Arbeit befasst sich mit der Religionsrole im Kosovo. Mit dieser Seminararbeit will deshalb versuchen, den Ursachen von Religionsrole im Kosovo auf den Grund zu gehen. Das erste Kapitel soll den theoretischen Teil und die Wahrnehmung vieler Forscher erläutern, wie sie die Religion sehen und verstehen, betrachtet aus dem theoretischen Aspekt. D.h. auf Grundlage von zwei verschiedenen Perspektiven, soll die Wichtigkeit, die Rolle und die Essenz der Religion besser verstanden werden. Gleichzeitig soll auch die Definition des Begriffs Religion von verschiedenen Autoren verglichen werden. In einem anderen Punkt werde ich mich mehr auf umstrittenen und erforschten Definition konzentrieren: die Säkularisierung. Handelt es sich um zwei gleiche oder mehrere verschiedene Ausdrucke. Welche Unterschiede gibt es? Im zweiten Kapitel werde ich versuchen so klar und genau wie möglich die bestehende Situation in der kosovarischen Gesellschaft zu beschreiben und analysieren. Der Fokus soll also auf die Orientierung der Gesellschaft auf die demokratischen und westlichen Werte gerichtet, die religiösen Verhältnisse zwischen den Ethnien; das Verhältnis Religion und Jugend, in was für einem Maß praktiziert und nimmt die kosovarische Jugend die Religion wahr. Im dritten Kapitel soll hauptsächlich die durchgeführte Umfrage über die Orientierung der Jugend, ihre religiöse Unterordnung und die Feststellung dessen, was für einen Einfluss die Religion im Leben der kosovarischen Gesellschaft hat, erörtert werden. Es wurden, in Bezug auf die Religion im Kosovo, keine bedeutende Fragen gestellt und interessanteweise fast nicht genung politische und akademische Diskussionen geführt. Obwohl dieses Thema, sowohl in den Medien, als auch in der sozialwissenschaftlichen Diskussion, eine sehr große Bedeutung hat.

Keywords: die Religion, Religionsrole, kosovarische Gesellschaft, Verhältnisse zwischen den Ethnien, Religion und Jugend

Robert Kagan: THE RETURN OF HISTORY AND THE END OF DREAMS

REZENSION
Im Buch „The Return of History and the End of Dreams“ Robert Kagan stellt meisterhaft die wichtigsten Fragen auf, die den liberalen demokratischen Ländern gegenüberstehen, die sie herausfordern, zu wählen, ob sie Geschichte gestalten wollen, oder lässt andere es für sie gestalten. Der Autor beschäftigt sich mit der Hauptfrage: wie wird, die Welt oder globaler Politik bzw. liberalen Demokratien nach den neuen Entwicklungen aussehen? Das Buch wurde in den 12 Kapiteln zusammengefasst, mit cirka 115 Seiten. Als Schüsselbegriffe werden Nationalismus, Grosse Mächte, unipolare und multipolare Welt, Geopolitik, westliche Liberalismus, Autokratie etc, verwendet. Im Großen und Ganzen, es ist eine vergleichende Analyse bzw. vergleichendes Element zwischen west und „the rest“
Robert Kagen analysiert in seinem Buch, die aktuelle politische Weltkarte und zeigt mögliche Entwicklungen auf. Die Aufteilung der Welt in demokratische Staaten mit der Supermacht USA an der Spitze und autokratische Staaten mit China und Russland an der Spitze mag zwar für den einen oder anderen nach einem Szenario aus dem kalten Krieg klingen, gibt bei näherer Betrachtung aber durchaus Anlass zum Nachdenken.

Hoffnungen für eine neue friedliche internationale Ordnung, nachdem das Ende vom Kalten Krieg durch ernüchternd Realitäten zerschmettert worden ist: Große Mächte konkurrieren noch einmal für Macht und Einfluss. Nationalstaaten bleiben ebenso stark als je, während die alten, explosiven Mächte streben nach Nationalismus. Die Welt bleibt „unipolar“, aber internationale Konkurrenz unter den Vereinigten Staaten, Russland, China, Europa, Japan, Indien, und der Iran Erhöhung neue Bedrohungen für regionale Konflikte. Nach dem ende des Kommunismus, es gibt ein neuer Wettkampf zwischen westlichem Liberalismus und den großen östlichen Autokratien von Russland und China, und somit hat die Ideologie geschnellt in der Geopolitik. Schließlich führt radikal Islamismus einen gewalttätigen Kampf gegen die modernen weltlichen Kulturen.
In dem Buch, R. Kagan sagt voraus, dass auf die Zukunft, die Rückkehr des Nationalismus sehen wird, wachsende Spannungen und Gegenüberstellung zwischen den Mächten von Demokratien und Autokratien.
Nach Meinung der R. Kagan, die russische Regierung konkurriert jetzt offen mit dem Westen auf den wirtschaftlichen und politischen Fronten. Russland verfolgt eine Energiepolitik, die auf Erdrosseln der liberalen Demokratien gezielt wird, durch z.B. einrichtend ein Gaskartell. Ein ausgebreitet SCO, der der Iran, andere Nahöstliche und afrikanische Staaten miteinschliesst, wie Libyen und Sudan, plus Venezuela ist eine wirkliche Möglichkeit. R. Kagan identifiziert ordnungsgemäß, als ein wiederbelebtes „Warschau Abkommen“.
Robert Kagan sieht nähere zukünftige Allianzen zwischen den Vereinigten Staaten, Indien und Japan, anstatt einer größeren Rolle für NATO voraus.
Eine Tatsache ist gewiss: die Vereinigten Staaten folgen den Sirenenrufen des Isolationismus an seiner großen Gefahr. Und die paranoiden, das versucht hat, der „Hyperpower“ zu dämonisieren, werden an der Periode von amerikanischer „Vorherrschaft“ mit Neigung zurückblicken und Sehnsucht, einmal die Dynamik von der neuen multipolaren Welt wird klar.
Was R. Kogan davon durchschaut, ist die Schlussfolgerung, und den genug glaubwürdig populären Voraussichten den 90s - die alberne Zukunftsforschung von F. Fukuyama und die kulturell Theorie basiert von S. Huntington - dass diese Elemente schon begonnen haben, zu entfalten. Wie gemütlich das Jahrzehnt von den Clintons jetzt in Vergleich zu zeitgenössischen Tendenzen scheint. Das Buch von R. Kagan alarmiert und beunruhigend aber ein viel nötiges Tonikum für Identifizieren, und Vorbereitung für die kommenden Herausforderungen.

Konstelacioni politik dhe zhvillimi global

Konstelacioni politik dhe zhvillimi global


Çdo konstelacion politiko-juridik në marrëdhëniet ndërkombëtare, ka pasur fituesit, dhe humbësit e vet. Shumica e shkencëtarëve veçojnë në marrëdhëniet ndërkombëtaren katër sisteme: Sistemi i Vestfafilsë 1648, Sistemi i Koncertit të Evropës 1815, Sistemi i Versajës 1919 dhe Sistemi i luftës së Ftohte 1945- 1990. Për shkak të hapësirës së kufizuar, analiza ime do të koncentrohet vetëm një çikë gjatë luftës së ftohtë dhe me një fokus të veçantë mbas viteve të ‘90-ta
Sistemi politik botëror gjatë luftës së ftohtë ka qenë i karakterizuar nga dy fuqi të mëdha botërore, që do të thotë sistem bipolar, pra shkolla teorike e realistëve/neorealistave ishin për ruajtjen e “Balance of Power” që nënkupton se ”Siguria” ka qenë thuajse vetëm në dy rrafshe e koncentruar në atë “ushtarak” dhe “politik”, sepse kjo shkollë teorike përfaqëson tezën se të vetmit aktor të politikës ndërkombëtare duhet të jenë shtetet sovrane. Nga këndvështrimi i Kenneth Waltz të gjitha shtetet në arenën ndërkombëtare përpiqen për më shumë pushtet dhe siguri. Që nga përfundimi i luftës së ftohtë konstelacioni i sistemit politik ndërkombëtar është në udhëkryq. Konceptet dhe strategjitë e ndryshme që vite me radhë siguronin një “Paqe funksionale” dhe “befas” pas rënies së sistemit bipolar, këto strategji dhe koncepte si epilog i tërë kësaj janë të papërdorshme. Nga kjo pikëpamje fundi i Luftës së Ftohtë sjell me veti edhe shumë ndryshime të “befasishme” në marrëdhëniet ndërkombëtare si p.sh. rënia e murit të Berlinit, fundi i Paktit të Varshavës, rënia e komunizmit në Evropën Juglindore, shpartallimi i Bashkimit Sovjetik, Luftërat në ish Republikat e Bashkimit Sovjetik dhe në Ballkan, pra ndryshimi i formës së luftërave nga ajo simetrike në asimetrike.
Në një anë, Krimi i Organizuar gjen mënyra që të riorganizohet dhe zgjerohet sa më mirë, p. sh. për shkak të kapitalit që kishte, shfrytëzonte shtetet e Evropës Juglindore që ishin në tranzicion, për biznese të ndryshme, pra “pastrimin e parave” etj, që nënkuptohet se Krimi i Organizuar Transnacional (tejëkombëtar) paraqet kërcënim serioz si për sigurinë nacionale dhe ndërkombëtare (duke pasur parasysh jo vetëm kërcënimet në fushën e Sigurisë por edhe në Fushën e ekonomisë, politikës, shoqërisë etj).
Nga ana tjetër zgjerimi i Evropës ka një kontinuitet (tashmë 27 shtete janë anëtare të Bashkimit Evropian) kështu që kuptimi i kufijve nacional dalëngadalë po e humb kuptimin klasik. Me këto ndryshime vjen deri te liberalizmi i tregut, liria e lëvizjes së njerëzve etj. Nga ky realitet i krijuar, kuptimi tradicional i “State Security” ndryshon thellësisht, kuptimin dhe domethënien, për shkak të spektrit të gjerë të kërcënimeve globale: Krimi i Organizuar, Terrorizmi në rritje e sipër, sidomos mbas 11 shtatorit 2001, varfëria, pandemitë, migracioni, katastrofat klimatike, shpërndarja e armëve ABK (Atomike, biologjike dhe kimike), resurset natyrore, Cyber- War etj. Nga ky këndvështrim në debatin akademik kërkohet një zgjerim i definicionit të sigurisë për shkak të kërcënimeve të shumta globale. Sidomos në fillim të viteve të 80’ Joseph S. Nye pohon se “Siguria është më shumë se vetëm një çështje ushtarake” (“Security is more than a military matter”). Ndërsa në fillim të viteve ‘90 shumë akademikë elaborojnë se kërcënimet e ardhshme në rend të parë do të jenë të “NATYRËS JO-USHTARAKE”, vetëm pjesërisht ato do të mund të evitohen me mjete ushtarake.
Politika e ashtuquajtur „new world order“, e cila mbas vitit 1990 në shumë Aspekte si politike, ekonomike dhe ushtarake, fillon të ndryshojë fotografinë botërore.(për shembull lufta e Gjirit Persik kundër Irakut, njëkohësisht shfaqen shume luftëra rajonale dhe etnike për shkak te shpërbërjes se Bashkimit Sovjetik dhe Jugosllavisë). Në këtë mënyrë nuk ka një kontinuitet që të ketë një bote të barabartë të paktën në aspektin ekonomik, sepse në glob ka shume varfëri, ku si pasojë: 40 million njerëz vdesin ç’do vit për shkak të mungesës se ushqimit.
SHBA-të po thuaj se kanë mbetur e vetmja superfuqi ushtarako-teknologjike(që mundë të reagojë, veprojë në çdo kohë, moment dhe në çdo vend). Sipas Erich Reiter(ekspertit austriak për politika të sigurisë) Evropës do ti duhet ndoshta edhe 10 deri 15 vite që të munden t’i afrohen kapaciteteve dhe mundësive ushtarako-teknologjike si të SHBA-së por shton se si duhet një guxim dhe vizioni i qartë në politiken e jashtme. Megjithëkëtë, në sipërfaqen globale shfaqen përkatësisht dëshirojnë të rikthehen në skenën politike si Rusia(në fakt ëshë një fuqi e madhe ushtarake, pjesërisht me teknoligji të vjeteruar), Kina dhe Japonia, po ashtu Pakistani dhe India si fuqi rajonale për shkak të posedimit të armeve nukleare.
Ndërsa, që nga viti 1999 mbas përfundimit të luftës në Kosovë gjegjësisht pas bombardimeve të NATO-s kundër caqeve Serbe(pas kapitullimit serb), pothuaj se ndërron, jo vetëm konstelacioni politik në Ballkan, por edhe me gjërë(në 2007Rumania dhe Bullgaria integrohen ne UE, ndërsa nga ana tjetër Mali i Zi shpallet shtet i pavarur). Për momentin kosovarët janë në pritje të shpalljes së pavarësisë, pra do të krijohet shteti më i ri në Botë, Shqipëria, Kroacia dhe Maqedonia jane ne pritje te antarsimit në Nato. Ndërsa si vend më problematik në Ballkan ka mbetur Serbia dhe e ardhmja e saj ende e pa definuar, në kontekstin e të kuptuarit të relacionit: në lindje me Rusinë apo në perëndim me Evropën.
Deri tash Evropa nuk ka treguar ndonjë seriozitet politik e as ushtarak, për shembull Erfard Busek shton, se me çfarë do ta kërcënonte Havier Solana ndonjë shtet? Kur nga një ane i mungojnë kompetencat politiko-juridike dhe nga ana tjetër kapacitet ushtarake , sepse Evropa ende nuk ka një unifikim të politikës së jashtme, kjo tregon se në rastin e Luftës në Irak në vitin 2003 kur interesat e ShBA-ve dhe një pjesë e evropianëve(sidomos Franca dhe Gjermania kane qenë kundër luftës në Irak, që do të thotë se nuk e kanë mbështetur as financiarisht e as ushtarakisht) u ndanë për shkak të interesave të tyre nacionale, që do te thotë se janë çështje primare(në vitin 2008 kemi një Traktë bashkëpunimi të UE, por jo edhe Kushtetutë. Me siguri në të ardhmën kjo do të jetë si një llojë dere e hapur për të aritur deri te kushtetuta e Evropës). Ose për shembull ne Konfliktin palestinezo- izraelit, edhe pse evropianet janë donatoret më të mëdhenj nuk gëzojnë respekt te asnjëra palë, thjesht nuk “akceptohen” si faktor serioz. Jean Ziegler është i mendimit se me shembullin e luftës së Bosnjës, më shumë se 21 muaj Sarajeva ka qenë e rrethuar dhe është bombarduar nga forcat Serbe. Kjo do me thënë për Jean Ziegler: paaftësi totale e Kombeve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Ku si pasojë e kësaj paaftësie kemi edhe Masakrën e Srebrenicës (rreth 8.000 njerëz të masakruar). Ndërsa në rastin e Kosovës diku rreth 1. Milion të depërtuar prej 10.000 deri ne 15.000 të masakruar dhe mbi 2.500 të zhdukur përsëritet e njëjta histori e Kombeve të Bashkuara dhe BE-së. Në Ballkan tashmë shumë shtete veç janë anëtare të BE-së e disa janë në negociata për asocim dhe stabilizim (Kroacia, Bosnja, Maqedonia Shqipëria, Mali i Zi, Serbia dhe Kosova). Turqia i ka synimet e veta po ashtu në BE, përpiqet me reforma të ndryshme ta bindë BE-në se është e gatshme për integrim të plotë.
Nga prizmi Amerikan mbas 11. 09. 2001 siguria ndërkombëtare ka ndryshuar rrënjësisht dhe është bërë shume e rrezikshme për shkak të armikut asimetrik që mundë të operoj edhe nga territori i SHBA-ve. SHBA-të momentalisht janë në „gjendje lufte“ në Irak dhe Afganistan, ndërsa një konflikt me Iranin troket në derë, për shkak të programit Bërthamor Iranian. Nga një aspekt janë kufizuar të drejtat e njeriut sidomos me „patriot act“ në SHBA ku nëse dyshohet një person si “terrorist i mundshëm” i lejohet shërbimeve të inteligjencës që ai ose ajo të përgjohet edhe pa lejen e gjyqit. Terrorizmi shfaqet edhe në Evrope me disa sulme të fuqishme si në Madrid dhe në Londër(që për herë të parë goditet aq forte të gjithë opinionin Spanjoll dhe Britanez). Mesazhi i vetëm çka bën Al-Qaida është të sjell dhe mbjell te njerëzit frikë gjegjësisht pasiguri.
Ndërsa shtetet më të rrezikuara nga terrorizmi dhe lufta guerile janë në Lindjen e Afërt dhe të Mesme, sidomos konflikti palestinezo-izraelit, izraelito-libanez-sirian, turko-kurd (Turqi, Irak, Afganistan, Pakistan Indi, Izrael, Arabia Saudite etj.) por edhe në Afrike dhe në disa shtete të Azisë ka sidomos probleme me shtetet e dështuara(failld states). Korea Veriore dhe Irani paraqesin një rrezik jo vetëm për SHBA-te, por për tërë vendet demokratike dhe zhvillimin e demokracisë në Rajon. Kina paraqitet ose të paktën mundohet të bëhet një “superfuqi” si ekonomike dhe ushtarake. Problemi i Taiwanit mbetet ende i pazgjidhur, për shkak të kërcënimit Kinez me luftë. Japonia si një fuqi ekonomiko-teknologjike dëshiron që të bëjë reforma në Kushtetutë për formimin e një ushtrie moderne. Rusia mbas disa viteve ne „stand by“ në skenën ndërkombëtare, ka një rritje të GDP-së për shkak të resurseve natyrore(sidomos gazit). Me këtë rritje të ekonomisë dhe resurseve natyrore, Rusia dëshiron prapë të jetë prezent në skenën ndërkombëtare si një faktor i rëndësishëm dhe Partner në lojën globale(por ka edhe shumë probleme të brendshme si për shembull në Çeçeni, me Gjeorgjinë dhe me disa republika tjera). Rusia si një mjeshtre e vjetër e diplomacisë, per shkak të avantazhit të resurseve natyrore(gazit natyror), e shfrytëzon më së miri pasigurinë dhe paaftësinë Evropiane sidomos në problemin e Kosovës, po ashtu dhe debatin rreth sistemit mbrojtës raketor që do të vendosen në Poloni dhe Çeki nga SHBA-të etj. Për Robert Kagan Rusia dhe Evropa janë fqinjë gjeografik, por nga konteksti gjeopolitik BE-ja gjendet në shek. e 21-të, ndërsa Rusia në shek. 19. Sepse BE-ja bazohet në shtetin ligjor dhe institucione, ndërsa Rusia në fuqinë tradisionale (ushtarake).
Nga ky aspekt, BE gjendet në një udhëkryq! Te bashkëpunojë me SHBA-të (si udhëheqëse globale) sa më ngushtë, ose të bashkëpunoje me vende me më pak demokraci të zhvilluar si Rusia apo Kina, ose të mundohen me nje lloj politike multilaterale që të gjithë lojtaret global të jenë në një relacion politik. Në marrëdhëniet ndërkombetare në esencë ka vetëm interesa dhe llogaritje. Por kur jemi te zgjedhja, nëse duhet të zgjedhim, atëherë duhet të bazohemi te arsyea dhe pragmatizmi.
Po të bënim pyetje, pse SHBA-të dhe BE-ja do të ishin më të përshtatshme dhe më të afta për të udhëhequr me problemet globale, se sa Rusia, Kina apo Irani etj?
Sepse shtetet përrendimore: kanë rregullat, parimet, sistem politik shumë të avancuar demokratik (Shtetin juridik), liritë individuale, liritë fetare, të drejtat e njeriut, mbrojtja e pakicave, liberalizimin e tregut etj. Këto shtete edhe në të kaluarën e kanë deshmuar, sidomos mbas luftës së dytë botërore, me rindërtimin e shtetve evropiane e posaçërisht Gjermanisë, me planin Marshall dhe rimëkëmbjen e Japonisë dhe deri në ditët e sotme si ne aspektin humanitar, ekonomik, politik, ushtarak dhe ne rindërtimin e shtetve dhe paqes në vendet si: Bosnja dhe Herzegovina, Kosova, Afganistani etj. Pra përpiqen, orvaten dhe mundohen të krijojnë shtete stabile, paqësore, të lira dhe me shoqëri prosperuese.
Literatura:
- Busek, Erhard (2001): Krise ohne ende? – Konfliktherde am südlichen Rand Europas. Der Stabilitätspakt als Chance für eine umfassende Sicherheit Südosteuropas? S.203-204. In: Roithner, Thomas: Wie sicher ist Europa? Perspektiven einer zukunftsfähigen Sicherheitspolitik nach der Jahrhundertswende. Österreichisches Studienzentrum für Frieden und Konfliktlösung (Hrsg.) Agenda. Münster
- Dunne, Timm, Schmid .C, Brain(2001): Realism. F.141-149. In: Baylis, John, Smith, Steve (Ed.): The Globalization of World Politic. An introduction to international relation. 2.Ed, New York, 2001
- Fukuyama, Francis(1992): Das Ende der Geschichte. Wo stehen wir? Kindler Verl. München
- Gärtner, Heinz (2005): Internationale Sicherheit. Definitionen von A-Z. Nomos. Baden-Baden
- Morgenthau, Hans(1963): Macht und Frieden. C. Bertelsmann, Gütersloh
- Nye, Joseph S., (1974): Collective Economic Security, International Affairs. Vol. 50, No. 4, 1974, S. 585. In: http://www.glow-boell.de/media/de/txt_rubrik_3/Debiel_autorisiert.pdf
- Schneckener, Ulrich (2005): Die Zivilmacht Europa und die prä- westfälische Herausforderung. SWP Berlin
- Waltz, Kenneth(1979): Theory of International Politics. McGraw-Hill
- Williams, Phill(1993): Transnational Criminal Organization and International Security. fq. 317. In: http://www.rand.org/publications/MR/MR880/MR880.ch14.pdf
- Wittmann Fritz(1993): Nationale Sicherheitsinteressen in globaler Verpflichtung. fq. 10. In: Politische Studien. Sonderheft 9/1993: Strategien für die Zukunft. Brauhen wir eine neues Denken in der Sicherheitspolitik. Atwerb-Verlag KB, Grünwald
- Ziegler Jean (2005): Globalisierung. Das Imperium der Schande. Der Kampf gegen Armut und Unterdrückung. C. Bertelsmann. München

Multietniciteti ne Kosove si „Mission (im)possible“!

Multietniciteti ne Kosove si „Mission (im)possible“!
Nga kendveshtrimi historik Kosova ka qene dhe mbete me shumice shqiptare, ndersa nga aspekti kulturor ka nje klime multietnike te dhunshme, vend i cili karakterizohet shume nga e kaluara. Ne diskursin politik shpesh shtrohen pyetje, se me cka identifikohet vendbanimi kosovar. cka e ben identitetin dhe qenien e tij?
Ne Kosove pervec Shqiptareve-kosovare(diku reth 90% -shumica i perkasin besimit islam dhe nje pakice e vogel atij Katolik) jetone nje pakice e grupeve tjera etnike dhe religjioze si per shembull Serbet (8% -dhe qe i takojne besimit ortodoks) Turqit, Boshnjaket, Romet etj. Secili grup branda territorit te kosoves ka edhe deshirat dhe ambiciet e veta se si deshiron te jetoj.
1.- Shqiptaret, te cilet e perbejne shumicen e popullsise kosovare, endrojne per nje bashkesi shqiptare qe per qellim kann nje identiet shqiptar(ndoshta edhe si reakcion i pazgjidhur i statusit te Kosoves ose qeshtjes shqiptare[1]).
2.- Serbet e Koseoves: ne fakt jane nje njesi homogjene, ne tri-kater parti te ndara. Ky grup mund te luaj nje rol shume konstruktiv per te ardhmen e kosoves. Por ne realitet ky grup respektivisht keto parti identifikohen me shtetin e Serbise edhe pse nga administrata e UNMIK-ut ne shume aspekte jane privilegjuar per shembull perfaqsimi i tyre ne parlament 10 vende te rezervuara. Neglizhojne istutucionet e Kosoves nuk marrin pjese ne zgjedhje etj.
3.- Te tjeret (Malazezet, Turqit, Boshnjaket, Romet etj) si atdhe te tyre e konsiderojne Kosoven, te gjithe jane te perfaqsuar ne parlementin e Kosoves, dhe ne ket menyre i mbrojne te drejtat e veta ne menyre legjitime, dhe direkt apo indirekt e perkrahin pavarsaine e Kosoves.

Raportet fetare edhe ne te kaluaren, ne esence nuk kane pasur ndonje rol te vecante, si te shqiptaret po ashtu edhe te serbet. Per mendimin tim vetem pala serbe(per arsye politike) i ka acaruar raportet fetare edhe kur nuk kane ekzistuar, jane perdorur vetem ne rafshin medial per ta arritur urretjen nderfetare. Realisht te gjitha komunitet qe jetojne ne kosove munden ti zbatojne ritet apo zakonet e tyre fetare, pa perjashtime.
Edhe per shume arsye tjera autoritetet e UNMIKU-ut mundohen per me ndertue nje shoqeri multietnike. Situata momentale ne Kosove edhe nen prezencen e trupave te KFOR-it eshte ende jostabile dhe paraqet gjegjesisht shfaqen rreziqe latente.(pershkak se ne luften e Kosoves ne 1999 rreth 1.000000 kosovar u debuan, reth 15.000 u vrane dhe masakruan dhe me 2.500 te zhdukur ) mbas perfundimit te lufte kemi ekzodin serb nga frika e hakmarjes nga shqiptaret, qe nga 1999 e dieri sot nuk ka kthim te serbeve masiv ne shtepite e tyre, per momentin nuk eshte vetem shkaku i sigurise por edhe perspektiva jetesore ekonomike, papunsia, joperspektiva etj, ne shume raste ata i kane shitur tokat dhe shtepite.
Me gjith optimizmin qe mund ta ket nje njeri per nje bashkejetese paqesore ne mes shqiptareve dhe serbeve edhe ne nje te ardhme te afert eshe veshtire te mendohet, pershak se ende gjinden vareza masive varet edhe jane te fresketa etj pra duhet kohe shume kohe, e koha eshte ai luksi qe nuk e kemi. Trazirat e 2004 jane indikatori me i mire qe si situate eshte e tensionume dhe mundet shume lehte te del jashte kontrollit.
Nga ky argument shtrohet pyetja e a ekziston te komunitet ne kosove nje identitet i perbashket kosovar? Ne kohen e fundit edhe ne shoqerine kosovare ka pasur debate te nxehta rreth idenitetit kosovar. C’ka eshte dhe c’ka duhet te jete?
Nga ky fakt mundemi me ardhe deri ne konkludim se ne Kosove me rendesishme eshte identiteti etnik sesa religjioz. Per shembull per serbet nuk eshte religjoni si thone ata: Kishat, manastiret etj, por me rendesi te vecante eshte kujt i takon e kaluara, atij duhet ti takoj edhe e ardhmja. Poashtu ne ket aspekt edhe Tim Judah dallon: „For in Kosovo, history is not really about the past, but about the future. In other words, he who holds the past holds the future. “[2] Ndersa ne vitin 1999 Dobrica Cosic pata deklaruar „Serbia ne anen e vet e ka historine, kurse shqiptaret demografine“. Por autori ka haruar se shqiptaret edhe Historine e kane ne anen e tyre.
Mbas te gjitha ketyre investimeve dhe perpjekeve, prap nuk ka gjegjesisht nuk ekziston nje identitet i perbashket kosovar mes shqiptareve dhe serbeve. UNMIK-u ne fakt eshte munduar tere kohen qe ta zhvilloj nje identitet kosovar, por me strategji te gabushme. Sepse nje identitet kollektiv gjegjesisht nje ndjenje e bashkeperkatesise mungon. (per shkak te gjuhes, kultures, religjonit etj). Pa ndonje percaktim te qarte te komunitetit, nuk mundet nje bashkesi e tere me u formue. Per ket arsye ky misson i fabrikimit te nje kosove multietnike do te jete per UNMIK-un nje “mission impossible”. Arsyeja e vetme eshte se gjendja e pergjithshme soziale, politike dhe ekonomike ne Kosove per vite te tera ka mbetur e pandryshueshme. Vetem sa i perket qytetareve shqiptaro-kosovar ne realitet ndodh apo zhvillohet nje „institucionalizim i qytetareve“ Nje parakusht per ndertimin e identitetit national(qe nuk ndodh te pakica serbe ne kosove) eshte nje perhshtatje dhe integracion i popullsise perbrenda institucioneve shtetrore. Me fjale te tjera ky eshte nje proces qe ende nuk ka perfunduar, sepse pa nje finalizim te statusit nuk mundet te ekzistoje gjegjesisht e zhvillohet nje identitet.
Ne ket permbledhje mund te konstatojme se: as shqiptaret e as serbet e kosoves nuk munden ta ndryshojne te kaluaren. Per serbet sipas tyre Kosova pak a shume ka nje kuptim religjioz , ndersa per shqiptaret te kaluaren dhe prosperitetin e se ardhmes. C’ka do te ishte e mundur gjegjesisht e arritur, sikur Kosovaret ne ket konteskt mendohet ne te gjihe njerzit qe jetojne ne Kosove, te mundohen, te orvaten dhe te besojne se te tashmen dhe te ardhem munden ta ndryshojne.
Per fund kisha pasur deshire ta citoj Booth S.:
„for people, states and the global community there will be no predictable peace without justice, no justice without security and no permanent security without peace“

[1] Calic, Janine-Marie: Kosovo-2004. Optionen deutscher und europäischer Politik. SWP, Berlin, 2004 S.14

[2] Judah Tim: Kosovo: War and Revenge“ Yale University Press, 2000 S-2Nga

A gjendet Kosova ne shah-mat?

Që nga 1999 e deri në ditët e sotme bisedohet, negociohet, debatohet rreth statusit të Kosovës. Për këto 8 vite, pritje të vazhdueshme mëseshumti kanë pësuar qytetarët dhe ekonomia Kosovare. Pra qe 8 vite mendoj se asnjë lider kosovar nuk ka ide dhe vizion si do të zgjidhet statusi i ardhshëm i Kosovës, por vetëm pohojnë, besojnë dhe shpresojnë në aleatët ndërkombetar, se me ndihmen e atij apo këtij do ta arrimë pavarsinë, në esencë mirë është të besot(përshkak të angazhimit të fakotorit ndërkombëtar si gjat dhe pas luftës) por jo edhe verbërisht. Në politik nuk ka vend për dashuri dhe emocione por vetëm për interesa reciproke, p. sh. për SHBA-në „miq“ të rëndësishm janë Britana e Madhe. Gjermania, Franca Japonia etj, por edhe vendet e vogla si p.sh. Sllovenia, e jo vendet e dështuara në ç’do aspekt.
Po edhe nëse lidershipi kosovar ka ide dhe vizion nuk kanë guxim, e nëse kanë guxim nuk kanë forcë(politike ekonomike ose ushtarake) për të realizuar ndonjë veprim gjegjesisht per te vepruar. Lidershipi kosovar qe 8 vite, më shumë është i interesuar reth ndonjë përfitimi të tyre material ose politik, sesa përkushtim serioz ndaj problemeve më esenciale si pë shembull problemet me ujë, sektori i energjisë, infarastruktura e shkatërur, ndërtimet pa leje adekuate, papunsia deri në 50%, prolemet në administratë, korrupsioni, krimi i organizuar politik dhe ekonomik, në disa raste i mbrojtur nga institucionet ose partitë politike, që sipas disa raporteve(Mellon, Jerome „Intelligence in Kosovo. Looking ahead. .2007) posedojnë edhe shërbime informative private-ilegale.
A mund të ekzistojë një shoqëri demokratike me struktura paralele të sigurisë dhe në disa raste edhe me elemente paraushtarake? Apo shëndrohet Kosova në një „mini Kolumbi“ ose ende pa u bërë shtet në një „failing state“?
Shikuar nga aspekti ekonomik kosova është shumë e varur nga ndihmat e BE-së SHBA-së, Japonisë etj, Po pse duhet Kosova ekonomikishtë të jetë e varur dhe pse lejohet të vie deri në kët gjendje? A mos valle po luhet në kët letër që lidershipi kosovar të kërcnohet me sanksione ekonimike? Atëherë ç’ ka bë lidershipi Kosovar deri tash? Nëse i referohemi James Freeman Clarke Kosovës definitivisht i mungojnë burrështetas: „Një politikan mendon vetëm në zgjedhjet e ardhshme, ndërsa një burrështetas mendon në gjeneratat e ardhshme”
Pra lidershipi kosovar ka dështuar që ti mbaroj derytarat shtëpiake, që në fillim është dashur të mirren me gjëra të thjeshta që jeta e qytetarëve të paktën të lehtësohej, e jo të mirren me makropolitik gjegjësisht me gjeopolitik globale e me gjëra të komplikuara, e me tashetheme se kush ç’ka tha. Mbasi është pranuar se asgjë nuk varet prej kosovarëve, hyrja në bisedime me Beogradin pa një strategji të definuar qartë, për mendimin tim kanë dështuar edhe në të ardhmën do të dështojnë. Pse kanë dështuar? Kosovarët shumë herët bënë kompromise të mëdha, në një farë menyre mbas bisedimeve të Vjenës u vetëshpallen si „fitues të pakos së Atisarit“ por harruan se loja nuk pati përfunduar, do me thënë një strategji shumë keq e menaxhuar(nga gjith ai ekip i “talentuar” i këshilltarëve politik). Lidershipi kosovar e ka keqkuptuar lojën politike gjegjësisht termin e diplomacisë, se nëse je i sinqertë ose bën kompromise të hatashme do të shpërblehesh nga ndërkombëtaret. Si po rrjedhin punët në politikën ndërkombëtare nëse pritet dhe shkohet në negociata të reja plani i „famshëm“ i Atisarit nuk do të implimitohet i tëri apo ndoshta me ndryshime të „vogla“ ose fare, Kosova ne negociatat e “reja” prap do të jetë në pozitë të pabarabartë në krahasim me Sërbine. Për dështimin e planit të Atisarit Daniel Serwer mendon se Kosova është edhe disfata e diplomacisë amrikano- evropiane. Nga ana tjetër një pozicionim i qëndrueshëm i Beogradit dhe i Moskës.
Por ç’ka ështe për tu habitur me shoqërine civile në Kosovë. Ështe një fenomen i vecantë, asnjë angazhim sado i vogël të debatohet rreth problemeve esenciale, e lere të bëjnë dicka më vuluminoze, edhe nëse ka iniciativa mbesin shumë të vetmuar, sepse 90% të OJQ ose ëndërrojnë të hynë në politik.ose kanë hyrë në politik Thjesht mungon një kurajo civile.
Prandaj nëse vjen deri te ndarja e kosovës apo ndonjë koncesioni tjetër (e cila defakto është e ndarë) me apo pa marveshje ndërkombëtare në këtë situatë kosovarët do të humbin në ç’do aspekt, përshkak se kosovarët nuk kanë me çka ta mbrojnë terriotorin dhe suverenitetin e Kosovës, si pasojë e mungesës së maknizmave të mbrotjes dhe neglizhencës politike. Do me thën gjat kohës së kaluar diplomacia kosovare(nëse ekziston dicka e tillë) ka dështuar në shumë aspekte: sepse ka hyrë në lojën politike qysh në fillim me kompromise që nga 1999 pra me Rezoluten 1244 pa qartesi të një „exit“ strategjie, se ç’ka do të dhe si të arrihet diçka konkrete, p.sh. pa të drejtë referendumi, kompromisi tjetër: shpërberja e UÇK-së pa garancion se do të kemi një ushtri moderne e jo si TMK-ja që i ngjajnë më shumë ndonjë organizate emrgjente civile, p. sh. zjarrefiksave. Ta marrim shembull rastin e Izraelit, gati 3 vite prej 1945- deri 1948 pergaditin në mënyrë „underground“ ushtrinë e tyre që pas shpalljes së pavarsisë Izraelit, në fakt u bë edhe realitet, që për ç’do rast të janë të gatshëm të luftojnë për atdheun e tyre.
Këtë e vërteton edhe një thënje e Abraham Lincolnit „Nuk i ndihmon njeriu njerzve, kur për ta bën dicka, që ata munden vet ta bëjnë“
Pra duhet të veproni me mençuri, vision dhe guxim.

„Shkolla teorike angleze“dhe rasti i Kosovës.

Njëri nga themeluesit e teorisë së “shkollës angleze” (The International Society) është Hedley Bull. Në librin e tij “The Anarchical Society“(1977) autori paraqet shtetet sovrane si pikënisje të marrëdhënieve ndërkombëtare. Pra, sipas “shkollës klasike angelze” janë pesë institutione përgjegjëse për ruajtjen e sistemit dhe regullit ndërkombëtar:
· Ekuilibri I forcës
· E drejta ndërkombëtare
· Diplomacia
· Funkcioni i Luftës
· Fuqitë e mëdha
Sipas interpretimit të autorit “shkolla klasike angelze” është një kombinim me elemente realiste si për shembull “ekuilibri I forces”, “Fuqitë e mëdha”, “Lufta” (high politics) dhe gjithashtu me elemente të Liberalizmit si “Diplomacia”, dhe të “Drejtat e Njeriut”(low politics). Politika e ashtuquajtur „new world order“ mbas vitit 1990 në aspektin: politik, ekonomik dhe ushtarak dështon.(sepse shfaqen shumë luftra rajonale dhe etnike për shak të shpërbërjes s Bashkimit Sovjetik dhe Jugosllavisë). Mbas përfundimit të luftës së Ftohtë, dhe të rrethanave të krijuara në ish shtetet e bllokut komunist, ish Bashkimit Sovjetik dhe Ballkan, lind gjegjësisht zvillohet një debat politik në “shkollen angleze”, që si pasojë lindin dy rryma. Secila nga këndvështrimi i vet argumenton posaqërisht „intervenimet Humanitare“ në bazat ligjore, morale dhe politike. Rryma “Pluraliste” karrakterizohet më shumë si pesimiste,(në kontekst të gjedjes natyrore ose të Luftës), realiste dhe konservative. Kjo rrymë është e ndërtuar në principet e „sovranitetit absolut“ sipas Jean Bodin që edhe preferohet nga Hans Morgenthau dhe Henry Kissinger. Prandaj kjo rrymë është kundër ndërhyrjes në punët e bredshme në një shtet sovran si për shembull në ish-jugosllavi (shumë shtete të BE-së ishin të ketij mendimi). Ndërsa nga ana tjetër “Solidaristet“ karrekterizohen më shumë si optimista, idealista dhe Liberal ( si p. sh. Bill Clinton dhe Tony Blair). Qasja e tyre është shumë e qartë, në rastet kur Kombet e Bashkuara dështojnë të „(…)Protection of human rights“ si p. sh. në rastin e Ruandës, Bosnjës dhe Kosovës, atëherë duhet të intervenohet që të shpëtohen jetërat e njerzve dhe siguria rajonale(këtë e vërteton sulmi i NATO-s kundër regjimit fashist sërb). Jean Ziegler është i mendimit se me shembullin e luftës së Bosnjës, më shumë se 21 muaj Sarajeva ka qenë e rrethuar dhe është bombarduar nga forcat Serbe. Kjo do me thënë për Jean Ziegler: paaftësi totale e Kombeve të Bashkuara dhe Bashkimit Evropian. Ku si pasojë e kësaj paaftësie kemi edhe Masakrën e Srebrenicës(rreth 8.000 njerëz të masakruar). Ndërsa në rastin e Kosoves diku rreth 1 million të deportuar prej 10.000 deri ne 15.000 të masakruar dhe mbi 2.500 të zhdukur përsëritet e njëjta histori e K.B gjegjësisht e Këshillit të Sigurimit dhe BE-së.
Deri tash Evropa nuk ka treguar ndonjë seriozitet politik e as udhtarak, për shmebull Erfard Busek shton se me çfare do ta kërcnonte Havier Solane dikend, kur nga një ane i mungojnë kompetencat politiko-juridike dhe nga ana tjetër kapacitetet ushtarake, sepse evropa ende nuk ka një unifikim të politikës së jashtme, kjo tregon se në rastin e Luftës në Irak me 2003 kur evropianët u ndanë për shakak të interesave nacionale, që do të thotë se interesat nacionale janë qështje primare se sa interesat e BE-së. Ose për shmebul në konfliktin palestinezo- izraelit, edhe pse evropianet janë donatorët më të mëdhenj nuk gëzojnë respekt të asnjëra pal, thjesht nuk akceptohen si faktor seroiz. Rusia tash e shfytezon mësë mirë pasigurine dhe paaftesine Evropiane sidomos në rastin e Kosovës, Sistemin mbrojtës raketor që do të vendoset në Poloni dhe Çeki nga SHBA.-të por edhe problemin e Iranit.
Pra, nëse e shikojmë qështjen e Kosovës nga prizmi i statusit juridiko-politik ende të pa zgjidhur, do të vimë në perfundim se: që nga viti 1999 e deri në ditët e sotme bisedohet, negociohet, debatohet rreth statusit të Kosovës, pa ndonje rezulatat. Për këto 8 vite, pritje të vazhdueshme mëseshumti kanë pësuar qytetarët dhe ekonomia Kosovare. Vetëm SHBA-të hapats përkrahin pavarsinë e Kosovës dhe janë kundër ç’do alternative tjetër, ndërsa BE-ja si tërsi(me disa përjashtime) ende nuk ka guxim dhe vizion që të ndërmer hapa të pavarur. Prandaj prap po kthemi te teoria e dy rrymave të „shkollës angleze”. Në këtë rast Kombet e Bashkuara dështuan që në Këshillin e Sigurimit (nga njera ane Rusia dhe Kina nuk kanë dhënë asnjë „Cent“ për rindërtimin e Kosovës dhe nga ana tjeter poashtu janë shtete që kanë një deficit të madh demokratik në krahasim me SHBA-në Britaninë e Madhe dhe Francën) të miratohej „Pakoja e Atisarit“, të cilen Pako vetë e kann sponsoruar, investuar dhe në fund po këta faktor e refuazuan.
Ç’ka tash dhe si tutje? Herët a vonë duhet të vendosët diçka. Pavarisa e Kosovës është bërë e domosdoshme (jo për shkak të lidershipit kosovar të „famshëm“) por për shkak të gjendjes faktike në teren. Që të mos vjen deri dhuna, gjakderdhja dhe mos të rrezikohet siguria rajonale. Sepse ç’do dhunë apo konflikt mundet të ketë një „spill over“ efekt negativ në tërë rajonin. Në këtë „rast unik“ gjegjësisht të vecantë praktika respektivisht politika Unilaterale mbetet i vetmi opcion i mundshëm per bashkësinë ndërkombëtare.

Es war einmal eine Liebe

Es war einmal eine Liebe

Ich hab auf eine lange zeit, auf eine echte Liebe gewartet,
mit der Zeit ich wurde aber hoffnungslos.
Ich war so alleine
ich fühlte mich sowie ein Allien ,
der auf der Erde lebt
und das niemand mit mir sein wollte.
Dann eines Tages
sie kämmte von einmal in meinem leben
als die Sonne scheint
ich dachte Gott was ist das,
ob das nur ein Traum ist.
Irgendwie konnte ich nicht glauben, was ich gefunden habe.
Es war die größte Liebe meines Lebens, so viel ich beurteilen konnte.
Ich was so Glücklich mit ihr.
Wie ein Vogel, der fliegen in der Freiheit genießt.
Endlich, ich dachte werde mein leben mit ihr verbringen,
sie ist alles was ich habe und ich hatte kein zweifeln daran.
Dann boom
keine Erklärung gar nichts
sie ist weg, wer weiß wo sie ist
vielleicht in einer anderen Welt
niemand konnte mir das sagen.
Es war einmal eine Liebe.
Meine innere Welt, die sehr zufrieden war bricht zusammen.
Und jetzt mein Herz Fragte mich, was tust du?
Ich antwortete:
Ich weiß, dass ich eines Tages,
wieder jemanden treffe und es wieder versuchen werde.
Ich frage mich jetzt was ist die Liebe?
Manchmal sollte es einfach sein: ICH DENKE:
ich will alles geben, was ich habe,
und ich will alles nehmen, was sie hat,
das ist Liebe.